• Program współpracy z organizacjami pozarządowymi
  • Uchwała o trybie i sposobie finansowania sportu / Uchwała w sprawie warunków i trybu finansowania zadań własnych gminy w zakresie sprzyjania rozwojowi sportu
  • Jakim grupom mieszkańców gmina zapewnia zajęcia sportowe?
Pliki

Zanalizuj treść dokumentów

Wskazówka prawnika:
Gmina może finansować sport (wesprzeć organizacje pozarządowe, które chcą realizować zadania z zakresu sportu) na dwa sposoby.

1. Na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o sporcie może przyjąć uchwałę dotyczącą warunków i trybu finansowania zadania własnego z zakresu sportu. W uchwale tej musi wskazać cel publiczny z zakresu sportu, który zamierza osiągnąć. Jednocześnie udzielana dotacja musi służyć realizacji tego celu, a realizowane przedsięwzięcia muszą wpływać na poprawę warunków uprawiania sportu przez członków klubu sportowego, który otrzyma dotację, lub zwiększyć dostępność społeczności lokalnej do działalności sportowej prowadzonej przez ten klub. Dodatkowo dotacja taka może być udzielona tylko i wyłącznie podmiotowi działającemu na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, niedziałającemu w celu osiągnięcia zysku. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o sporcie w omawianej uchwale muszą być wskazane warunki i tryb finansowania tego zadania przez gminę. Zatem w uchwale takiej powinny znajdować się przepisy dotyczące trybu udzielania dotacji na podstawie tych rozwiązań. Dlatego też w każdej gminie tryby udzielania dotacji na podstawie omawianej uchwały mogą się różnić.

Ustawodawca wyliczył przykładowo przeznaczenie tych dotacji (art. 27 ust. 3 ustawy o sporcie):

    • realizacja programów szkolenia sportowego,
    • zakup sprzętu sportowego,
    • pokrycie kosztów organizowania zawodów sportowych lub uczestnictwa w tych zawodach,
    • pokrycie kosztów korzystania z obiektów sportowych dla celów szkolenia sportowego,
    • sfinansowanie stypendiów sportowych i wynagrodzenia kadry szkoleniowej.

Uchwała ta powinna określać własne warunki i tryb udzielania dotacji na sport, które nie są objęte przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Zatem spełnienie w/w warunków w uchwale oraz przez podmioty ubiegające się o dotacje spowoduje obowiązek stosowania tych rozwiązań. Jeżeli jednak zadanie będzie dotyczyło pożytku publicznego to winny mieć zastosowanie poniższe rozwiązania.

2. Art. 27 ust. 3 ustawy o sporcie przewiduje, iż przepisy tej ustawy nie naruszają uprawnień jednostek samorządu terytorialnego do wspierania kultury fizycznej na podstawie przepisów odrębnych. Dlatego też istnieje możliwość, iż gmina będzie wspierała „sport” poprzez rozwiązania zawarte w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Drugi sposób finansowania sportu w gminie wynika właśnie z tej ustawy. Gminy mogą finansować sport (kulturę fizyczną) poprzez wspieranie i powierzanie działalności w tym zakresie organizacjom niebędącym jednostkami sektora finansów publicznych i niedziałającym w celu osiągnięcia zysku. Podstawowym dokumentem związanym z tym trybem finansowania sportu jest roczny program współpracy z organizacjami pozarządowymi – uchwalany do 30 listopada każdego roku. Istnieje również możliwość uchwalenia wieloletniego programu. Na podstawie zapisów programów ogłaszane są otwarte konkursy na realizację zadania publicznego z zakresu sportu.Ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie w art. 19 ust. 1 pkt 4 dopuszcza również możliwość podjęcia inicjatywy przez samych mieszkańców lub organizacje – mogą oni sami złożyć wniosek o realizację zadania publicznego do jednostki samorządu terytorialnego, na terenie której mają miejsce zamieszkania lub siedzibę. Aby było możliwe takie dofinansowanie wymagana jest uchwała rady gminy określająca tryb i szczegółowe kryteria oceny wniosków o realizację zadania publicznego w ramach inicjatywy lokalnej.

 

Mimo, iż wprowadzone zmiany ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie miały ułatwić możliwość wspierania sportu przez gminy to początek obowiązywania tych przepisów nie ułatwił samorządom finansowania sportu. Od momentu wejścia w życie przepisów ustawy o sporcie zaistniała możliwość dotowania sportu poprzez przepisy ustawy o sporcie oraz w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Problem jaki się pojawił dotyczył rozróżnienia jakie przedsięwzięcia winny być finansowane na podstawie ustawy o sporcie, a jakie na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

 

Definicja sportu została zawarta w art. 2 ust. 1 ustawy o sporcie: Sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach.

 

Stworzenie swoistej dwutorowości „finansowania” sportu wynikało z sytuacji, w której nie było jednoznacznej podstawy do finansowania sportu w innym zakresie, niż to wynikało z ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Powodowało to, iż brak było możliwości dotowania innych przedsięwzięć z zakresu „sportu” niż wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej np. problem dotowania klubów sportowych w rozgrywkach ligowych.

Odpowiedz na pytania:

  • Czy wśród obszarów współpracy pomiędzy gminą a organizacjami pozarządowymi wymienionych w programie współpracy  jest wskazany sport (kultura fizyczna)?
  • Jakie zadania priorytetowe/preferowane w zakresie sportu realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi wskazane są w programie współpracy?
  • Czy w badanej przez Ciebie gminie została podjęta uchwała o trybie i sposobie finansowania sportu?
  • Jakie cele publiczne z zakresu sportu mają być realizowane na podstawie uchwały o trybie i sposobie finansowania sportu?
  • Na co może być przeznaczona dotacja przekazana na podstawie uchwały o trybie i sposobie finansowania sportu?

W programie współpracy z organizacjami pozarządowymi wymieniany jest tylko sport i działania z nim związane i są one wszystkie  priorytetowe: organizowanie różnych form upowszechniania kultury fizycznej i sportu, zawodów sportowych oraz zajęć szkoleniowych dla dzieci i młodzieży , organizację imprez sportowo-rekreacyjnych dla dzieci i młodzieży,wspierania działań poprzez organizację zajęć pozaszkolnych  i pozalekcyjnych zapewniające zagospodarowanie wolnego czasu i rozwój zainteresowań. Te zadania są realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi .W gminie nie została podjęta uchwała o trybie i sposobie finansowania sportu. W roku 2013 na działania w zakresie sportu i upowszechniania kultury fizycznej w gminie Wilków została przeznaczona kwota 60 000,00 zł.

 

Zanalizuj, jak zapisy dokumentu wpływają na życie mieszkańców

Wskazówki opiekunów:

Pytanie wyjściowe powinno dotyczyć konkretnych zadań dofinansowywanych przez gminę na podstawie analizowanych w tym punkcie dokumentów. Poza programem współpracy z organizacjami pozarządowymi i uchwałą o trybie i sposobie finansowania sportu być może trzeba będzie zajrzeć do innych dokumentów – wyników konkursów czy sprawozdań klubów z realizacji zadania publicznego w zakresie sportu. Nie są to dokumenty wytwarzane przez gminę i tworzące jej politykę, dlatego nie wypisaliśmy ich w spisie dokumentów do zanalizowania. Pomogą Ci jednak określić, jak polityka w zakresie kreowania oferty sportowej jest realizowana. W każdej gminie zajęcia sportowe mogą być finansowane z różnych źródeł – warto sprawdzić, jak to wygląda w Twojej gminie.

Aby dowiedzieć się, do jakiej grupy mieszkańców trafia oferta , czy „każdy znajdzie coś dla siebie”, możesz:

Wybrać kilka (w zależności od liczby organizacji w gminie) organizacji sportowych finansowanych przez gminę, nieuzyskujących wsparcia od gminy i nieformalnych grup sportowych i zapytać:

  • jaką dyscypliną/jakimi dyscyplinami się zajmują?
  • czy ich zajęcia są otwarte, dla jakich grup są skierowane, ile osób uczestniczy, w jakim wieku, jakiej płci etc.?
  • czy i jak  informują o organizowanych zajęciach?
  • jakie mają potrzeby (czy chciałyby jakiejś pomocy od urzędu/mieszkańców etc. czy nie)

Dla pełniejszego rozeznania należy też przejrzeć stronę internetową Urzędu Gminy/OSiRu, o jakich organizacjach sportowych pisze, a także poszukać stron internetowych samych organizacji i na tej podstawie spróbować odpowiedzieć na powyższe pytania.

W ten sposób stworzysz przegląd zajęć sportowych dostępnych w gminie (zarówno tych wspieranych z pieniędzy publicznych, jak i niezależnych od urzędu), ale to nie koniec. Następnie na tej podstawie proponujemy zapytać mieszkańców (można zwrócić się do organizacji zrzeszających różne grupy np. seniorów, kobiety, rodziny etc.):

  • Czy  wiedzą, w jakich zajęciach dotowanych przez gminę mogą uczestniczyć i czy kiedykolwiek z nich korzystali?
  • Czy są zadowoleni z oferty zajęć sportowych finansowanych przez gminę – czy czują, że jest skierowana również do nich? Jeśli nie, to jaki widzą problem?
  • Czy wiedzą, jakie są inne dostępne dla nich zajęcia w gminie, które nie są dotowane przez urząd? Czy z nich korzystają?
  • Czy są członkami jakiejś nieformalnej grupy sportowej, która wspólnie ćwiczy np. biega, jeździ na rowerze etc.?

W ten sposób dowiesz się najważniejszego, czyli czy oferta odpowiada na potrzeby różnych grup mieszkańców. Może okazać się, że oferta skupia się tylko na wybranych grupach mieszkańców, zapominając o innych. Badanie może też doprowadzić Cię do wniosku, że oferta jest bardzo szeroka, a  mimo to mieszkańcy twierdzą, że nie ma zajęć dla nich i nie chcą się ruszać. Wtedy warto przyjrzeć się dokładniej, jak gmina informuje o ofercie sportowej i jak zachęca mieszkańców do aktywności fizycznej, bo być może tu leży problem.

Jeśli chcesz zagłębić się w temat od strony proceduralnej możesz:

Zapytać gminę lub zanalizować wyniki konkursów na realizację zadania publicznego z zakresu sportu (w razie konieczności skonsultować uzyskane odpowiedzi z organizacjami sportowymi):

  • Jakie konkursy z zakresu upowszechniania sportu były rozpisywane w badanym okresie (jakiego zadania dotyczyły)? Jeśli konkursy dotyczą wybranej dziedziny sportowej lub grupy odbiorców (np. wybranej ze względu na wiek) – na jakiej podstawie zostały one wybrane?
  • Jakie organizacje otrzymały dofinansowanie na podstawie programu współpracy z organizacjami pozarządowymi lub/i uchwały o sposobie i trybie finansowania sportu w badanym roku i na jakie zadania – dla jakich grup były skierowane działania, jakich dyscyplin sportowych dotyczyły?
  • Czy w latach poprzednich dofinansowanie otrzymywały te same organizacje, czy podmioty dotowane zmieniały się? Z czego może wynikać ta sytuacja? Jak organizacje są informowane o możliwości otrzymania dotacji? Czy organizacje wiedzą o możliwości przystąpienia do konkursu?
  • Z jakich źródeł są jeszcze finansowane zajęcia dla mieszkańców (możliwe: fundusz korkowy, fundusz sołecki, środki na promocję gminy, zdrowie czy turystykę)? Jakie zajęcia były w ten sposób finansowane?Do jakich grup były skierowane? Ile osób z nich skorzystało?

 

Zapytać gminę, organizacje sportowe lub zapoznać się ze sprawozdaniami z realizacji zadania publicznego w zakresie sportu:

  • Jakie konkretne działania były organizowane w ramach przyznanych dotacji?
  • Ile osób uczestniczyło w działaniach organizowanych dzięki dotacji (w podziale na płeć, wiek, czy były to również osoby z niepełnosprawnościami)?
  • Na jakie wsparcie mogą liczyć organizacje, które nie dostały dofinansowania w ramach konkursów?
  • Jakie są konkretne przykłady otrzymania takiego wsparcia?

 

 

 

 

 

W ramach rozdzielonych pieniędzy z dotacji zostały zorganizowane treningi gry w piłkę nożną i opłacone rozgrywki w tej dyscyplinie sportu w Lubelskim Związku Piłki Nożnej. W działaniach uczestniczyło ok. 90 osób. Konkurs co roku rozpisywany jest na te same zadania: organizację i prowadzenie zajęć w piłce nożnej, siatkonodze z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi, tenisie stołowym, siatkówce, badmintonie, koszykówce, piłce ręcznej i fitness. Do roku 2013 dotacje dostawał tylko jeden klub sportowy, ponieważ w gminie nie istniało więcej tego typu organizacji. W roku 2012 oprócz klubu Wilki powstał klub Jaworzanka. Od tego czasu w konkursie biorą udział dwa kluby, które zajmują się piłką nożną i tylko ta dziedzina jest dofinansowywana, ale w swoich statutach dbanie o zdrowy, aktywny, sportowy tryb życia mają wszystkie organizacje pozarządowe istniejące na terenie gminy: Rogowianki, Dobrzanki i Klub Seniora. Dofinansowanie dostają te dwa kluby ponieważ mają formę "klubu". Pozostałe organizacje nie wiedziały o tym, że mogą brać udział w konkursie. Oprócz dotacji gmina wydaje pieniądze z funduszu korkowego na zajęcia na basenie i lodowisku dla młodzieży szkolnej w okresie ferii zimowych. Korzystało z nich ok. 50 dzieci podczas jednego wyjazdu. Odbyły się 3 wyjazdy.

Wnioski:

Oferta sportowa w gminie jest monotonna - obydwa kluby zajmują się tylko piłką nożną. Oferta skierowana jest głównie do młodzieży, zajęcia w klubach odbywają się bezpłatnie, nie ma ograniczeń co do ilości osób chętnych chcących korzystać z zajęć. W zajęciach w piłkę nożną uczestniczą też dziewczyny (Wilki). Obydwa kluby narzekają na brak pieniędzy, co niekorzystnie wpływa na rozbudowę oferty. Gmina promuje klub Wilki, co widać po kwocie przyznawanych dotacji (na 60 tys. zł w 2013 r. klub Wilki otrzymał 56 000 zł), na stronie internetowej gminy też widnieje informacja tylko o tym klubie, w  Strategii z 2004 r. klub ten też jest wskazywany jako silna strona gminy. Z przeprowadzonych rozmów wynika, że mieszkańcy nie wiedzą, w jakich zajęciach dotowanych przez gminę mogą uczestniczyć, część z nich (młodzież) korzysta, grając w piłkę nożną. Mieszkańcy podczas rozmów prowadzonych w ramach monitoringu mówili, że nie ma w gminie oferty skierowanej do każdej grupy wiekowej, zauważają to szczególnie  kobiety i  seniorzy. Kobiety korzystają z zajęć aerobicu , ale są to zajęcia płatne. Seniorzy skarżą się, że dla ich grupy wiekowej nie ma żadnej oferty, ale chętnie by ćwiczyli, gdyby taka oferta była. Widać wyraźnie,  że w gminie oferta nie odpowiada na potrzeby różnych grup mieszkańców, jest bardzo uboga, skupia się tylko na jednej grupie i jednej dyscyplinie sportu (młodzież i piłka nożna). Mieszkańcy chętnie by korzystali z zajęć, gdyby gmina poszerzyła ofertę dla nich, skoro mieszkańcy gminy, zgodnie z założeniami Strategii zrównoważonego rozwoju gminy Wilków, mają być zdrowi i mają być im zapewnione warunki do uprawiania sportu i rekreacji, to rozwój tylko jednej dyscypliny i jednej grupy społecznej nie jest wystarczającym działaniem.

Rekomendacje:

- warto poinformować organizacje pozarządowe z gminy Wilków o możliwości brania udziału w konkursie dotyczącym upowszechniania i rozwoju kultury fizycznej,

- proponuję przeprowadzenie konsultacji programu współpracy z organizacjami pozarządowymi, w które będą zaangażowane wszystkie zainteresowane organizacje pozarządowe z gminy Wilków, w ramach których zostanie ustalony zakres konkursu dotyczącego upowszechniania i rozwoju kultury fizycznej, który lepiej odpowiadałby na potrzeby sportowe różnych grup mieszkańców.