• Wspieranie inicjatyw mieszkańców
Pliki

Zanalizuj treść dokumentów

JAK TO WYGLĄDA W TEORII

 

Wskazówki opiekunów monitoringu:
Twoim zadaniem jest stworzenie katalogu działań mieszkańców, za pomocą których mogą oni wpływać na politykę sportową gminy. Dowiedz się od Urzędu Gminy, jakie mieszkańcy mają możliwości działania w tym zakresie. Przy każdym działaniu napisz, co konkretnie mieszkańcy muszą zrobić, by wpłynąć na politykę – do kogo się zgłosić, czy napisać pismo, ile czasu trzeba czekać na odpowiedź Urzędu etc. Wskaż również podstawę prawną tego działania. W ten sposób powstanie katalog wraz z instrukcją dla mieszkańców, którzy chcieliby wziąć sprawy w swoje ręce i zaangażować się w sprawy gminy.

 

Wskazówka prawnika:
Mieszkańcy mogą sygnalizować problemy i wpływać na decyzje władz za pomocą określonych instrumentów prawnych:

  • udział w sesjach rady, komisji – każdy może uczestniczyć w posiedzeniach komisji rady gminy oraz całej rady. Uprawnienie to nadaje nam artykuł 61, ustęp 2 Konstytucji RP. Na tej samej podstawie każdy może również rejestrować dźwięk i obraz z posiedzeń tych organów. Uprawnienie to nie daje jednak możliwości zabierania głosu na posiedzeniach komisji rady i samej radzie. Jednakże w statucie gminy może być przewidziana możliwość wypowiedzi mieszkańców na sesji czy komisjach. Jeżeli nie ma takiego rozwiązania, to każdorazowo można zwrócić się do przewodniczącego komisji albo rady o udzielenie głosu.
  • składanie wniosków do budżetu i do gminy – istnieje możliwość składania przez mieszkańców wniosków do budżetu gminy. W związku z tym, iż w ustawie o samorządzie gminnym nie ma wprost wymienionej takiej instytucji, to w zależności od gminy można zastosować dwa rozwiązania.
    • Po pierwsze na podstawie artykułu 234 ustawy o finansach publicznych rada gminy podejmuje uchwałę, która dotyczy m. in. trybu pracy nad projektem budżetu. W niektórych uchwałach przewidziano terminy i sposoby składania wniosków do projektu budżetu przez mieszkańców.
    • Innym rozwiązaniem, z którego można skorzystać w każdym momencie roku, jest przewidziana w Kodeksie postępowania administracyjnego procedura składania wniosków do UG. Zgodnie z art. 241 kpa przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Zatem w tym trybie można zgłaszać swoje uwagi dotyczące m. in. wykonywania przez gminę zadania w zakresie sportu. Można tak zgłaszać własne propozycje np. dodanie wydarzenia sportowe do oficjalnego kalendarza tego typu imprez przygotowanego przez gminę.
  • budżet obywatelski – jest to głośny temat w ostatnich miesiącach. Nie ma w Polsce podstawy prawnej do wprowadzania budżetów obywatelskich na terenach miast, dlatego każde miasto osobno reguluje sposób i tryb organizowania budżetu obywatelskiego.  Aby wpłynąć na budżet gminy w ten sposób, trzeba sprawdzić, jak jest uregulowana ta kwestia przez władze lokalne. Budżet obywatelski to dobre rozwiązanie, które umożliwia zgłaszanie oraz wybieranie różnych przedsięwzięć, również tych dotyczących sportu.
  • rady sportu – zgodnie z art. 30 ustawy o sporcie w gminach mogą działać rady sportu, które opiniują dokumenty i decyzje władz lokalnych w zakresie sportu. Rady są powołane przez właściwe organy wykonawcze. Ich członkami mogą być przedstawiciele organizacji i instytucji realizujących zadania w zakresie kultury fizycznej. Rady opiniują w szczególności: strategie rozwoju gmin, powiatów i województw w zakresie kultury fizycznej, projekty budżetu w części dotyczącej kultury fizycznej, programy rozwoju bazy sportowej na danym terenie, w tym w szczególności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczącym terenów wykorzystywanych na cele kultury fizycznej, projekty uchwał o warunkach i tryb finansowania zadania gminy w zakresie tworzenie warunków, w tym organizacyjnych, sprzyjających rozwojowi sportu.  Poprzez obserwowanie działalności rady sportu oraz  ewentualne uczestnictwo w jej obradach można skutecznie wpływać na wykonywanie zadań gminy w zakresie sportu.
  • W przypadku finansowania sportu w oparciu o ustawę o działalności pożytku publicznego i wolontariacie pamiętać należy o konsultacjach społecznych rocznego programu współpracy oraz obserwowaniu działania Rady Pożytku Publicznego.

 

Inne pomysły na włączanie się mieszkańców w sportowe życie gminy:

  • propozycja przeprowadzenia zajęć/imprezy/wykładu (w formie wolontariatu), ale w zamian za darmowe udostępnienie sali i sprzętu na potrzeby tego wydarzenia
  • wniosek o dofinansowanie wydarzenia sportowego lub o patronat

 

Wyżej wskazane przedsięwzięcia z prawnego punktu widzenia można wyłącznie zgłosić w trybie wniosku z art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ale może u Ciebie w gminie jest to inaczej rozwiązane?

 

Zapytaj Urząd Gminy:

  • Jak konkretnie mieszkańcy/organizacje mogą wpływać na politykę sportową Twojej gminy? Co konkretnie muszą zrobić, do kogo się zwrócić? (wesprzyj się powyższymi wskazówkami, dopytaj Urząd o te procedury, jeśli sam o nich nie wspomni)
  • Jak Urząd może wesprzeć mieszkańców (finansowo, patronatem etc.)?

Jak wygląda konkretnie współpraca z grupami, klubami, organizacjami i innymi inicjatorami działań sportowych w mieście:

a)      Czy Urząd Miasta może wesprzeć mieszkańców finansowo, patronatem, pomocą merytoryczną itp. tzw. grupy nieformalne działające na rzecz sportu powszechnego?

b)      Czy urząd w sposób stały współpracuje klubami i stowarzyszeniami, fundacjami działającymi na rzecz sportu innymi niż dofinansowywane organizacje sportowe?

c)      Z jakich źródeł są jeszcze finansowane zajęcia dla mieszkańców (możliwe: fundusz korkowy, środki na promocję gminy, zdrowie czy turystykę)? Jakie zajęcia były w ten sposób finansowane? Do jakich grup były skierowane?

d)     Na jakie wsparcie mogą liczyć organizacje, które nie dostały dofinansowania w ramach konkursów?

 

Nie uzyskałem na powyższy wniosek konkretnej odpowiedzi. Urząd wspomina ogólnie o współpracy z organizacjami pozarządowymi i o możliwości złożenia wniosku o ubieganie się o wsparcie finansowe na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie w ramach inicjatywy lokalnej stanowiącej formę współpracy gminy z jej mieszkańcami - znów podano link do uchwały Nr XXXIII/386/2013, z którego wynika, że można się starać o wsparcie finansowe gminy, najlepiej w ramach działalności w zarejestrowanych organizacjach pozarządowych.

Na pytanie, jaki charakter ma współpraca władz miasta z organizacjami, stowarzyszeniami, klubami, fundacjami, czy jest cykliczna, czy ogranicza się wyłącznie do udzielania wsparcia finansowego czy czegoś więcej, podano linki do dokumentów ze sprawozdań za rok 2011, 2012 i 2013 w których zawarto głównie dane w tabelkach o wysokości dotacji dla poszczególnych klubów sportowych i organizacji pozarządowych.

Pytania zadane w tym temacie Urzędowi Miasta:

a)      Jak konkretnie mieszkańcy/organizacje mogą wpływać na politykę sportową prowadzoną przez miasto - gminę? Co konkretnie muszą zrobić, do kogo się zwrócić?

b)       Czy urząd informuje, że można się zwrócić się z inicjatywą, prośbą o wsparcie? Jak informuje? Jeśli nie, to dlaczego?

 

Odpowiedzi Urzędu:

"Mieszkańcy miasta mogą również spotkać się z Prezydentem Miasta Stargard Szczeciński w poniedziałki od 14.00 do 16.00."

"Mieszkańcy miasta mogą wpływać na politykę sportową prowadzoną przez Gminę Miasto Stargard m.in. poprzez inicjatywę budżetu obywatelskiego, dzięki której wszyscy mogli aktywnie uczestniczyć w projektowaniu miejskich wydatków."

Kolejne pytania skierowane do Urzędu Miasta:

a)      Jakie były podstawy decyzji o budowie danych obiektów – czy planując budowę obiektu, prowadzone były badania opinii i potrzeb mieszkańców? Jeżeli tak, proszę o dokumenty podsumowujące badanie opinii.

b)      Z których metod wpływu na politykę sportową miasta - gminy korzystali mieszkańcy i organizacje sportowe?

c)      Kto wykazywał inicjatywę – pojedynczy mieszkańcy, grupy nieformalne, organizacje sportowe? Jeżeli takowe były to, które i jaką otrzymały pomoc.

d)      Na co konkretnie mieszkańcy i organizacje sportowe chcieli wpływać?

e)      Jakie były skutki ich działań – czy Urząd wziął pod uwagę ich pomysły, wsparł je?

f)       Jakie przykłady działań podjętych pod wpływem mieszkańców można wymienić?

g)      Jeśli nie było żadnych inicjatyw mieszkańców, to czemu, skoro jest tyle możliwości?

 

W odpowiedzi na powyższe pytania wskazano na możliwość głosowania w ramach inicjatywy budżetu obywatelskiego: "W wyniku ubiegłorocznego głosowania aż trzy wnioski z zakresu sportu i rekreacji uzyskały największą liczbę głosów, tj.: 'Budowa boiska wielofunkcyjnego na terenie SP nr 4', ' Rozbudowa części boiska przy SP nr 1', 'Budowa placu zabaw i rekreacji, wraz z zagospodarowaniem terenu przyległego. Nowa przestrzeń publiczna pomiędzy ul. Słowackiego, Konopnickiej, Dworcowej i Reja'." Na resztę pytań nie otrzymałem odpowiedzi.

Nie udzielono mi informacji o badaniach opinii publicznej w zakresie sportu miejskiego ani też o prowadzeniu statystyk w tym zakresie.

Sposobem wpływania środowiska sportowego, jak również mieszkańców, na władze gminy w zakresie sportu, może być obserwowanie działalności rady sportu oraz  ewentualne uczestnictwo w jej obradach. Rada sportu jest to organ powołany w celu konsultowania i opiniowania dokumentów i decyzji władz z obszaru sportu. Ze strony internetowej UM Stargard można się również dowiedzieć, że Rada Sportu ma przypisane następujące zadania:

  • wspieranie inicjatyw społecznych w zakresie sportu i rekreacji ruchowej,
  • inicjowanie imprez sportowych i rekreacyjnych na terenie Miasta,
  • ustalanie zasad współpracy z towarzystwami kultury fizycznej, stowarzyszeniami, klubami sportowymi, związkami i innymi podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie kultury fizycznej i sportu,
  • diagnozowanie potrzeb z zakresu kultury fizycznej i sportu w społeczności lokalnej
    oraz prowadzenie działań w celu ich zaspokojenia. 

W Stargardzie w skład tego organu wchodzą urzędnicy, radni, dyrektor szkoły oraz przedstawiciele 7 klubów sportowych. 2 lipca 2014 r. Prezydent Stargardu wydał zarządzenie o powołaniu Rady Sportu na lata 2014-2017.

Urząd w odpowiedzi na wniosek o sposoby wpływania mieszkańców na decyzje władz w zakresie sportu nie wskazał Rady jako ciała pośredniczącego między środowiskiem sportowym, w tym mieszkańcami gminy a urzędem. Kłóci się to z celami, jakie stawia się przed Radą Sportu m.in. w zarządzeniu Prezydenta 164/2014.

Zanalizuj, jak zapisy dokumentu wpływają na życie mieszkańców

JAK TO WYGLĄDA W PRAKTYCE

 

Wskazówki opiekunów monitoringu:
Tutaj Twoim zadanie jest zbadanie, czy mieszkańcy korzystają z możliwości wpływania na sportową politykę gminy i czy w ogóle wiedzą o takich możliwościach. Źródłem wiedzy będzie zarówno Urząd, jak i sami mieszkańcy oraz organizacje sportowe.

 

Zapytaj Urząd Gminy:

  • Z których metod wpływu na politykę sportową gminy korzystali mieszkańcy i organizacje sportowe?
  • Kto wykazywał inicjatywę – pojedynczy mieszkańcy, grupy nieformalne, organizacje sportowe? Które?
  •  Na co konkretnie mieszkańcy i organizacje sportowe chcieli wpływać?
  •  Jakie były skutki ich działań – czy Urząd wziął pod uwagę ich pomysły, wsparł je?
  • Jakie przykłady działań podjętych pod wpływem mieszkańców można wymienić?
  • Jeśli nie było żadnych inicjatyw mieszkańców, to czemu, skoro jest tyle możliwości?
  • Czy urząd informuje, że można się zwrócić się z inicjatywą, prośbą o wsparcie? Jak informuje? Jeśli nie, to dlaczego?
  • Czy urząd w sposób stały współpracuje z grupami sportowymi innymi niż dofinansowywane organizacje sportowe?

 

Zapytaj mieszkańców i organizacje sportowe:

  • Czy wiedzą, jakie mają możliwości działania w zakresie wpływania na sportową politykę gminy, proponowania własnych pomysłów?
  • Czy zwracali się kiedyś do gminy z pomysłami w zakresie sportu?
  • Czy chcieliby działać sami lub składać propozycje do gminy? w jakiej formie mogłoby się to odbywać?
  • Czy w gminie funkcjonują nieformalne grupy zajmujące się sportem?
  • Czy nieformalne grupy współpracują z Urzędem Gminy, czy działają zupełnie same i nie są zainteresowane takim kontaktem? Czemu?

 

Przeprowadź eksperyment – spróbuj dowiedzieć się, czy w środowisku sportowym w Twojej gminie są osoby, które mają pomysł na zorganizowanie wydarzenia sportowego (impreza, zajęcia, wykład, zawody – nawet o małym zasięgu), ale potrzebują wsparcia gminy, a nie wiedzą, jak się o nie zwrócić.  Skontaktuj się z tymi osobami i opowiedz o możliwościach działania, które poznasz w trakcie monitoringu. Niech te osoby zwrócą się do Urzędu Gminy, a Ty obserwuj rozwój wydarzeń – co te osoby zrobiły i jaka była reakcja gminy?

 

Zidentyfikowaną przeze mnie formą współpracy z mieszkańcami, w ramach której mogli oni wyrazić swoje zdanie, jest coroczny plebiscyt na Gwiazdę Sportu oraz od 2013 roku uczestnictwo w planowaniu budżetu miejskiego poprzez głosowanie na kilka najważniejszych w opinii mieszkańców inwestycji.

W listopadzie 2013 r. delegacja mieszkańców, rodziców uczniów kilku stargardzkich szkół, spotkała się z Panem Rafałem Zającem, aby dowiedzieć się o ofertę sportową dla dzieci w nadchodzącym roku, jaką posiada miasto oraz aby uzyskać konkretne informacje na temat ewentualnie planowanych zniżek i udogodnień w korzystaniu z obiektów sportowych także przez dzieci z ubogich rodzin. Pan Wiceprezydent do 24 czerwca 2014 r.  nie udzielił rodzicom obiecanej na piśmie odpowiedzi.

W mieście, odbywają się amatorskie rozgrywki drużyn w piłkę nożną , koszykówkę , siatkówkę oraz inne zawody sportowe np: w kolarstwie, biegach, brydżu poprzez wolontariacką działalność miłośników sportu, którzy sami zdobywają różnymi im znanymi sposobami zdobywają środki finansowe na swoją działalność.

Podczas monitoringu, jak i w swojej wieloletniej wolontariackiej i sponsorskiej działalności sportowej, nie spotkałem się z przypadkiem, by urząd w sposób stały współpracował z grupami sportowymi innymi niż dofinansowywane organizacje sportowe.